Nội thất đa năng là gì?
Nội thất đa năng, hay còn có tên khác là nội thất thông minh. Đó là những sản phẩm nội thất có nhiều tính năng, công năng trong cùng một thiết bị, có thể hoán đổi, luân chuyển một cách linh hoạt và nhanh chóng, dễ dàng để sử dụng cho những mục đích khác nhau; hay thu gọn lại một cách tối thiểu, giúp tiết kiệm diện tích, mở rộng không gian. Đồ nội thất đa năng được thiết kế theo những nguyên tắc hình học và chuyển động cơ khí để đáp ứng sự thay đổi cấu trúc, hình thức, hình thái liên quan đến chức năng sử dụng. Có thể nói đồ nội thất đa năng là sự sáng tạo ở mức cao của các nhà thiết kế. Ở góc độ nào đó, chúng mang lại những điều thú vị và cảm xúc tích cực cho người sử dụng trong không gian sống - nhất là những người trẻ và người ưa sáng tạo.
Nội thất đa năng cũng có thể hiểu là những không gian đa năng (khi có đồ nội thất thông minh). Với hình thức này của thiết bị, nó dành cho công năng sử dụng này; còn với hình thức kia, nó dành cho công năng kia. Ví dụ: một bộ sofa trong trạng thái bình thường thì không gian đó là phòng khách, còn khi “biến hình” thành giường thì không gian đó là phòng ngủ. Một chiếc bàn trà có chiều cao tiêu chuẩn đặt cạnh sofa thì tác dụng là bàn nước, nhưng khi nâng chiều cao mặt bàn lên thì trở thành bàn làm việc cho không gian làm việc. Về cơ bản, đồ nội thất đa năng có hình dáng và chất liệu tương tự như những đồ nội thất thông thường, nhưng có thêm nhiều phụ kiện kim khí như bản lề, ray trượt, lò xo, tay co, khóa chốt… để giúp thay đổi hình thức và công năng trong quá trình sử dụng.
Nội thất đa năng có thể ứng dụng ở đâu?
Nội thất đa năng nói chung, hay đồ nội thất đa năng có thể ứng dụng ở mọi không gian kiến trúc, từ nhà ở tới văn phòng hay trường học… Tuy nhiên, hiện trên thị trường có thể thấy nội thất đa năng được ứng dụng nhiều trong nhà ở, nhất là các loại nhà phố có diện tích nhỏ, căn hộ nhỏ, căn hộ studio… Những dạng không gian này thường hạn chế về diện tích, hoặc không có đủ diện tích để kê sắp đủ các đồ nội thất theo thông thường. Ngoài ra, một số không gian có tính chất linh hoạt trong quá trình sử dụng cũng cần đồ nội thất thông minh để xử lý tình huống nhất thời.
Ở góc độ xã hội, nội thất đa năng thường thích hợp với những người trẻ, những người ưa công nghệ, sáng tạo, có cá tính; những người độc thân chưa kết hôn, gia đình trẻ sống ở đô thị - vốn là nơi “tấc đất tấc vàng”. Những chủ nhân này có thể là người đi thuê nhà, hay ở nhà nhỏ vì khả năng tài chính còn khiêm tốn, nhưng vẫn có nhu cầu về không gian sống tiện nghi, có “gu”, có “chất”. Và “nội thất đa năng” là một “từ khóa” rất phù hợp.
Về hình thức và phong cách, do đặc điểm kỹ thuật (chuyển đổi công năng), cần thao tác gấp, xếp… nên các đồ nội thất đa năng thường đơn giản, vì vậy thích hợp với các phong cách hiện đại, tối giản hay công nghiệp; không phù hợp với các kiểu cổ điển hay trang trí rườm rà.
Những đồ nội thất nào có thể đa năng?
Hầu như đồ nội thất nào trong nhà cũng có thể đa năng, có thể thông minh. Nếu search trên Google hay Youtube, có thể thấy vô vàn những hình ảnh hay clip giới thiệu về đồ nội thất đa năng và khả năng “biến hình” đến kinh ngạc. Từ đơn giản một chiếc bàn ăn có thể mở rộng kích thước (ứng dụng khi có thêm người), một chiếc sofa có thể biến thành giường ngủ; tới sự biến hình của cả chiếc bàn ăn khi gấp gọn lại thành khung tranh hay tấm gương treo tường; hay một chiếc giường dựng lên thành bàn làm việc, mặt nệm giường nhấc lên là tủ quần áo… Tất cả đều vận hành linh hoạt nhằm thỏa mãn yếu tố đa năng hay giải phóng diện tích, không gian. Có những thứ đồ lại có thể gấp/xếp gọn lại chỉ bằng 1/5-1/10 khối tích khi sử dụng, hay được giấu vào hệ thống kho kệ một cách rất tài tình.
Bên cạnh các đồ nội thất đa năng rời bán sẵn, hiện trên thị trường nhiều công ty nội thất cung ứng dịch vụ thiết kế thi công đồ nội thất đa năng theo không gian và yêu cầu cụ thể của khách hàng. Và không chỉ là đồ nội thất, có những bộ phận kiến trúc cũng được đa năng, thông minh hóa; ví dụ như những bậc thang là ô ngăn kéo, cánh cửa phòng kiêm giá sách…
Đồ nội thất đa năng không chỉ… đa năng, mà còn có ý nghĩa giải phóng diện tích, không gian, giúp chủ nhân dễ dàng vệ sinh nhà cửa và tiết kiệm chi phí trong mua sắm, đầu tư cho không gian sống.
Đa năng, và những điều bất cập
Đồ nội thất đa năng, thông minh có quá nhiều ưu điểm, như trên đã đề cập và không cần khen ngợi thêm; nhưng không có nghĩa là nó hoàn hảo. Khi xem “trình diễn” sự đa năng ở các showroom, hội chợ triển lãm, hay ở các clip trên Youtube, ai cũng trầm trồ thán phục về sự thông minh, tài tình của nó, nhưng khi sử dụng mới thấy nó cũng có những bất cập. Đó là điều đương nhiên cũng như hai mặt của một vấn đề. Giả sử như đi đâu về, đang mệt, chỉ muốn ngả lưng ngay xuống giường nằm nghỉ, thì cái giường lại đang dựng đứng lên ở trạng thái cái giá hay bàn làm việc; dù thao tác không nặng nhọc thì cũng mất công tháo chốt, hạ xuống, xếp gối vào,… cũng là mất thời gian. Hay nấu ăn xong, bưng đồ ăn ra bàn, mới nhận thấy cái bàn ăn vẫn đang treo trên tường ở trạng thái bức tranh, lại mất công hạ xuống… Nói chung, với những người “lười” và không thích sự vận hành chuyển đổi thì sử dụng đồ đa năng có thể là phiền toái.
Bên cạnh đó, vì chứa nhiều chức năng trong một thiết bị nên các đồ đa năng dễ có khuyết điểm về cấu tạo hay kết cấu, và cả tiện ích sử dụng. Ví dụ như để một chiếc bàn ăn thành khung tranh, thì chân bàn (khung) sẽ bị nhỏ - để đảm bảo thẩm mỹ nên yếu cho kết cấu chịu lực; hay một chiếc tủ quần áo dưới gầm giường sẽ dễ bị bụi bẩn, khó lấy đồ, không đảm bảo vệ sinh và tiện dụng như một chiếc tủ đứng thông thường… Đồ đa năng, nếu vận hành lâu dài, hay vận hành không đúng cách và phụ kiện không “xịn”, có thể gây hỏng hóc bộ cơ; lúc đấy thực sự là phiền toái.
Dù sao, đồ nội thất đa năng vẫn là một xu hướng và đã được xã hội thừa nhận. Việc có sử dụng hay không sẽ phụ thuộc vào tính cách chủ nhân và hoàn cảnh cụ thể.
Theo Kiến Trúc & Đời Sống số 206